Skip to main content

Praten over leren

Door Annelie Bisseling-Teepen

In het document ‘Praten over leren’ vind je verschillende tools die je in kunt zetten in de klas om het praten over leren te integreren in de dagelijkse praktijk. Praten over leren draagt bij aan de ontwikkeling van zelfregulatie van leerlingen en is daarmee een voorwaarde om eigenaarschap te krijgen over het eigen leerproces.

De tools zijn onderverdeeld middels ‘de hand’ als kapstok (OMJS, 2021) waardoor ze in te zetten zijn als individuele, klassikale en coöperatieve werkvormen.

Leerkrachtvaardigheden en gesprekstechnieken die bijdragen aan de effectiviteit van het praten over leren zijn een leidraad die je bij elke tool toe kunt passen en worden daarom vooraan in deze box beschreven. De vaardigheden overlappen elkaar en kun je dan ook bij elke tool gebruiken als tip. Vooral het gesprek met de leerlingen rondom het inzetten van de tool is belangrijk. Bespreek vooral ook de attributies; ‘Hoe komt het dat het je lukte? Hoe ben je op deze oplossing gekomen? Wat zou je een volgende keer kunnen doen?’.

Bij elke tool staat aan de voorkant wat de tool inhoudt, op de achterkant vind je de leerkrachtvaardigheid, het doel, de voorbereiding, werkwijze en het waarom: de link met de theorie rondom eigenaarschap.

Eventulele printbladen zijn te vinden in het document.

De tools kunnen afzonderlijk worden gebruikt, afwisseling maakt het voor de leerlingen speelser. Mocht je zelf een andere tool gebruiken dan kun je het in de map toevoegen. Hierdoor krijg je voor jouw groep een toolbox die aansluit op de behoefte van de leerlingen van je groep en van jou als leerkracht.

Voor meer informatie staan de bronnen vermeld op de literatuurlijst.

Inhoud van het document

  • Leerkrachtvaardigheden die helpend zijn bij het praten over leren.
  • Tips voor gesprekstechnieken

Tools

Bij elke tool staat op de achterkant de volgende informatie:

  1. Leerkrachtvaardigheden
  2. Doel
  3. Voorbereiding
  4. Werkwijze
  • Extra informatie: link met de theorie en bronnen
  • Extra printbladen waar nodig.

Toolbox

Deze tools zijn handvatten om te praten over leren en zijn verdeeld volgens het ‘hand model (bron: OMJS, 2021)’:

Ik: de leerkracht modelt

Jij: de leerling

Wij: de leerkracht met de leerlingen

Samen: de leerlingen samen (coöperatief)

Kindgesprek: leergesprekken

Voor ‘ik’; het modelen van de leerkracht is geen aparte tool toegevoegd. Het gaat hier namelijk om jouw eigen handelen. Hoe praat jij over je eigen leren? Hoe bewust ben je een voorbeeld? Door het bewust inzetten van deze tools en zo te praten met de leerlingen en dit als leerkracht te modelen, pas je ‘ik’ al toe.

Annelie Bisseling-Teepen

Een aantal jaren geleden heb ik de overstap gemaakt vanuit de zakenreiswereld naar het basisonderwijs, waarbij ik mijn bevoegdheid als leerkracht heb gehaald middels de deeltijdopleiding aan de Pabo. Tijdens mijn laatste jaar van de opleiding stond ik versneld voor de klas en ben ik afgestudeerd met een onderzoek waarbij ik een toolbox heb ontwikkeld en samengesteld, waarmee leerkrachten laagdrempelig kunnen praten over het leerproces met de leerlingen: ‘praten over leren’.

Het vertrekpunt van mijn onderzoek ontstond vanuit mijn passie voor doelgericht leren, want dit sloot aan op de behoefte van school rondom de visie van eigenaarschap. In de beginfase van het onderzoek bleek dat praten over leren in de dagelijkse praktijk een voorwaarden is om tot goede kindgesprekken, zelfregulatie en uiteindelijke meer eigenaarschap te komen. Vanuit de praktijk bleek er behoefte te zijn aan handvatten om praten over leren te integreren. De vraag die centraal stond gedurende het hele onderzoek was: Hoe kan ik praten over leren integreren in de dagelijkse praktijk?
Middels een theoretische verdieping, observaties en gesprekken met leerkrachten van de Pabo, collega’s, medestudenten en leerlingen heb ik onderzocht welke tools helpend zijn om te kunnen praten over leren in de dagelijkse praktijk. Hierbij kwam ik veel interessante theorieën en verschillende tools van Onderwijs Maak Je Samen tegen, die ik meteen in de praktijk kon toepassen. Na verschillende testfases ben ik tot de uiteindelijke versie van deze toolbox gekomen.

Deze tools kun je in zetten in de klas om het praten over leren te integreren in de dagelijkse praktijk. Hierdoor zijn er verschillende korte momenten waarop je met de kinderen in gesprek bent over het leren en dit kun je voor, tijdens, of na je les al direct inzetten. Zo kost het je als leerkracht weinig tijd om dit voor te bereiden en uit te voeren. De tools kunnen afzonderlijk worden ingezet, gericht op de behoefte van het kind, of vanuit jou als leerkracht.
Veel tools hebben een overlap met Onderwijs Maak Je Samen, sommige zijn aangepast of zelf ontworpen. Deze toolbox kun je hier downloaden en zelf uitprinten om een map te bewaren die je snel bij de hand hebt.

Zowel gedurende het onderzoek als het toepassen in de praktijk hebben deze tools me als leerkracht al veel mooie gesprekken opgeleverd met de leerlingen! Ik hoop dat ik door het delen van deze toolbox mee kan bijdragen mooie gesprekken tussen jou en jouw leerlingen!

Zijn er vragen dan mag je contact met me opnemen via onderstaande e-mail adres.

Close Menu

Onderwijs Maak Je Samen

Steenovenweg 50
5708HN Helmond

T: +31(0)492881157
E: info@onderwijsmaakjesamen.nl