Traject Samenwerking met (meertalige) ouders
Waar ouders en school elkaar vinden, vinden kinderen hun weg
Herken je je in deze uitspraken?
- Komen te weinig ouders naar jullie georganiseerde informatieavond?
- Vind je het lastig om een oudergesprek te voeren met ouders die beperkt Nederlands spreken?
- Hoe kun je ouders medeverantwoordelijk maken, zonder dat ze zich overvraagd voelen?
- Komt ouderbetrokkenheid bij jullie vooral op als er iets mis is – en ontbreekt de structurele aandacht?
- Willen sommige ouders zich té veel bemoeien met jullie onderwijs, terwijl andere juist afwezig lijken?
- Hoe maak je ouders duidelijk wat je van hen verwacht én wat zij van jullie mogen verwachten?
- Zien jullie vooral dezelfde (actieve) ouders en is de ‘stille meerderheid’ lastig te bereiken?
- Hoe kun je oudergesprekken vormgeven zodat het een écht gesprek wordt, in plaats van alleen maar zenden?
- Zijn er binnen je team nogal verschillende opvattingen over hoeveel ruimte je ouders moet geven?
- Vind je het lastig wanneer ouders jullie onderwijs bekritiseren of jullie professionele keuzes ter discussie stellen?
- Hoe kun je lastige slechtnieuwsgesprekken voeren en welke houding kun je daarin het beste aannemen?
Onze experts op het gebied van Professionele cultuur
Inhoud
Bouwstenen
Elke ontwikkeltraject wordt afgestemd op de context en specifieke (ontwikkel)behoeften van de school. Op basis van een intakegesprek ontwerpen we een passend aanbod, dat kan bestaan uit diverse bouwstenen. Net zoals bij het bouwen met LEGO, kunnen bouwstenen worden samengevoegd en aangepast om daarmee passende en duurzame interventies en leerervaringen te creëren. Met de inzet van de juiste bouwstenen kunnen we het leren activeren en de opbrengsten optimaliseren.
Intake en nulmeting
• Intakegesprek met schoolleiding / stuurgroep om de specifieke context en vraagstukken in kaart te brengen
• Optioneel: korte interviews met leraren, ouders en leerlingen om de huidige situatie te peilen
• Invullen: quickscan op basis van de tien succesfactoren van Mariëtte Lusse (individueel en/of in teamverband)
Begeleidingsmomenten stuurgroep
- Beginsituatie in beeld brengen
- Verwerken van opbrengsten uit scholingsbijeenkomsten
- Prioriteren van verbeterpunten
- Voortgang monitoren
- Bespreken knelpunten
- Voorbereiden van praktische vervolgstappen
- Voorbereiden bijeenkomsten
- Voorbereiden implementatie en borging
Scholingsbijeenkomsten
(op maat uit te kiezen en op maat vorm te geven)
1. Visie en houding (1 dag)
Thema: waarom is samenwerking met ouders zo belangrijk?
Mogelijke inhouden:
- Opwarmer: reflectie op eigen ervaringen met ouderbetrokkenheid
- Bespreking schoolvisie op ouderbetrokkenheid: waar staan we nu?
- Theoretische achtergrond:
- Wat zegt onderzoek over ouderbetrokkenheid en impact op leerlingen?
- Definities ouderbetrokkenheid en participatie
- Positieve en negatieve vormen van ouderbetrokkenheid
- Verschillende culturele perspectieven (‘ik-cultuur’ en ‘wij-cultuur’)
- Reflectie op eigen houding en mindset:
- ‘Door welke bril kijk ik naar ouders?’
- Verkennen van aannames en vooroordelen
- Nulmeting: waar staat ons team? (quickscan tien succesfactoren)
- Vervolgacties formuleren
2. Communicatie en gespreksvoering (halve dag)
Thema: effectieve oudergesprekken – van zenden naar dialoog
Mogelijke inhouden:
- De tien succesfactoren voor betere samenwerking (Mariëtte Lusse) in de praktijk
- Startgesprekken:
- Doel en succesfactoren van kennismakingsgesprekken
- Voorbereiding en structuur
- Wederzijdse verwachtingen uitwisselen
- Praktijkoefening
- Verschillende soorten oudergesprekken:
- Startgesprekken, voortgangsgesprekken, zorggesprekken
- Gespreksstructuur en gesprekstechnieken
- Lastige gesprekken voeren
- Omgaan met taalbarrières:
- Praktische tools en apps
- Vereenvoudigen van schriftelijke communicatie
- Rol van tolk / brugfunctionaris
- De leerling centraal: hoe betrek je kinderen bij gesprekken?
- Kracht van driehoekgesprekken
- Rol van de leraar en de leerling
3. Thuisbetrokkenheid en toekomstperspectief (halve dag)
Thema: het gesprek tussen ouder en kind thuis stimuleren
Mogelijke inhouden:
- Wat is thuisbetrokkenheid en wat werkt?
- Wat kunnen ouders thuis doen om hun kind te ondersteunen?
- Concrete handvatten voor ouders om thuis te ondersteunen
- Verschillende vormen van ouderbetrokkenheid:
- Interactieve ouderavonden organiseren
- Ouderpanel / ouderambassadeurs inzetten
- Werken met buddy-ouders
- Digitale communicatie optimaliseren
- Schoolloopbaangesprekken: ouders en leerlingen in gesprek over de toekomst
- Wanneer voor het eerste
- Welke leerlinginformatie delen
- Ouders voorlichten over VO-systeem
Optionele bouwstenen
- Intervisie: uitwisselen van ervaringen naar aanleiding van gevoerde (en eventueel opgenomen) oudergesprekken
- Begeleiding van ouderbijeenkomsten met panelouders
- Praktijkcoaching: begeleiding bij daadwerkelijke oudergesprekken (met toestemming opnemen voor bespreking)
Opbrengsten
Voor het team:
- Het team kan gezamenlijk een visie op ouderbetrokkenheid formuleren en deze zichtbaar maken in het dagelijks handelen.
- Het team heeft actiepunten geformuleerd waarmee de samenwerking met ouders structureel wordt verbeterd.
- Het team heeft een gezamenlijk beeld van wat het van ouders verwacht en wat ouders van school mogen verwachten.
- Het team hanteert een eenduidige aanpak bij oudergesprekken (structuur, startgesprekken).
- Er zijn concrete afspraken over de inzet van verschillende vormen van ouderbetrokkenheid (zoals een ouderpanel en ouderavonden).
- Leraren kennen diverse strategieën om effectief met ouders te communiceren en een gelijkwaardige relatie op te bouwen.
- Leraren hebben inzicht in de tien succesfactoren voor betere samenwerking met ouders.
- Leraren kunnen verschillende soorten oudergesprekken (start-, voortgangs- en zorggesprekken) effectief voorbereiden en voeren.
- Leraren hebben praktische tools voor het omgaan met taal- en cultuurverschillen.
- Het team heeft inzicht in wat thuisbetrokkenheid betekent en hoe het die kan stimuleren.
Voor de school:
- De resultaten verbeteren op het gebied van ouderbetrokkenheid: meer ouders voelen zich welkom en betrokken bij school.
- De communicatie tussen school en ouders is verbeterd en verloopt effectiever.
- De schoolcultuur wordt inclusiever: alle ouders voelen zich welkom, ook ouders met een andere culturele achtergrond of laaggeletterden.
- De betrokkenheid van ouders heeft een positief effect op de leerprestaties, de motivatie en het welbevinden van leerlingen.
- Er is een structureel systeem voor ouderbetrokkenheid dat verankerd is in de schoolorganisatie.
