Column ‘Kiezen voor kinderen’

Deze periode draaide alles om het rode potlood. In de klas gebruiken we dit voorwerp vooral als pedagogisch gereedschap om fouten te corrigeren, in het stemhokje om richting te geven aan ons land. Ook onderwijs gaat over keuzes maken. Niet over de vraag welke roeptoeteraar de meeste zendtijd krijgt, maar over de vraag die er écht toe doet: wat is goed voor onze kinderen?

Keuzes in het onderwijs zijn nooit neutraal. Ze bepalen of een kind zich gezien voelt, of het de moed vindt om iets nieuws te proberen, of het leert verantwoordelijkheid te dragen voor zichzelf, anderen en de toekomst. In mijn boek Wat echt telt stel ik dat de essentie van onderwijs is dat we kinderen ‘levensregie’ leren voeren: dat we hen toerusten om in elke fase van hun leven goede keuzes te maken – voor zichzelf, voor de ander en voor de wereld. Dat vraagt iets van ons onderwijs. Het is meer dan rekenen en taal, het is persoonsvorming. Gert Biesta beschrijft het mooi: onderwijs gaat óók om wie kinderen worden.

Dat begint bij zelfvertrouwen opbouwen. Als kinderen voortdurend over de ‘gemiddelde-lat’ moeten blijven springen, dan mikken we voor de een te hoog en voor de ander te laag. Voor niemand is het echt goed op niveau. Het gaat om hoge verwachtingen die recht doen aan veelzijdig talent, om werken in de zone van naaste ontwikkeling en toetsen op het moment dat een kind er ook echt klaar voor is.

Daarnaast ook zelfregulatie. Kinderen leren niet van perfecte algoritmes, maar van mensen die hen bemoedigen. Een leraar die erbij blijft als het moeilijk wordt, die laat zien dat fouten erbij horen en die voorleeft hoe je van betekenis kunt zijn. AI kan veel, maar kan geen pedagogische nabijheid bieden.

En ten slotte zelfbewust zijn. Weten wie je bent en wat je belangrijk vindt. Ontdekken wat je wel en niet kunt, waar je energie van krijgt en welke waarden voor jou bepalend zijn. Pas dan ontstaat een innerlijk kompas om zelfbewuste keuzes te maken die er echt toe doen.

Dus ja, er valt wat te kiezen. Niet alleen in het stemhokje, maar vandaag in elke klas, in elke teamkamer en op elk bestuurskantoor. Het rode potlood in het stemhokje telt één keer, maar het rode potlood in het onderwijs telt elke dag.