“Verdiepend leren is geen kunstje, het is een manier van zijn”
Uit OMJS magazine #12 (november 2025)
Tekst: Floortje Dekkers
Begin oktober kwamen de teams van zeven Verdi Verdiepend Leren-scholen uit het Brabantse Meierijstad bij elkaar voor hun eerste Verdiepend Leren Dag. Een dag bomvol inspiratie, aangewakkerd door een vurig verhaal van Jan Jutten, aangevuld met buiten letterlijk en figuurlijk de beweging vinden. Vervolgens met alle vers opgedane kennis, inspiratie én contacten aan de slag met de praktijk, in dit geval de Kinderboekenweek. Lees mee met een verhaal over avonturieren, lerende netwerken en verdiepend leren als way of living.
Cindy van Impelen is schoolleider van Kindcentrum Eerderwijs in Eerde. Voor haar is verdiepend leren niet meer weg te denken uit het onderwijs. Ze vertelt dat de zeven scholen die vandaag meedoen, allemaal het gedachtegoed volledig omarmen. Hoe ver dit al is doorgedrongen in de dagelijkse manier van werken, verschilt per school en per leraar. “Maar dat is het mooie aan verdiepend leren”, vertelt Cindy enthousiast. “Er is geen rechte lijn van A naar B. Verdiepend leren is namelijk geen doel op zich dat je nastreeft. Het gaat om het proces, het avontuur dat zich voltrekt. De route staat niet vast, die ontstaat onderweg.”
Motor en kapstok
Het allereerste zaadje op Eerderwijs werd zo’n vijf jaar geleden geplant met haar eigen enthousiasme. Dat ging ze ‘druppelsgewijs rondplengen’ in de school. “Ik zag ogen beginnen te glimmen”, zegt Cindy hierover. Eerst ging het team zelf aan de slag met verdiepend leren. Dat resulteerde in een veel meer lerende teamcultuur. Vervolgens bracht het team verdiepend leren verder de school in. “De wereld
waarin kinderen opgroeien, is veel uitdagender en complexer geworden”, legt Cindy uit. “Met bijvoorbeeld de razendsnelle groei van AI worden zaken als kritisch lezen en denken heel belangrijk. De complexiteit van onze wereld vraagt om creatieve denkers die niet alleen buiten kaders kijken, maar nieuwe kaders ontwikkelen. We willen kinderen op zo’n manier onderwijzen dat ze goed zijn in leren én leven. Wat heb je nodig om een gelukkig mens te zijn? Het is een prachtige, holistische manier van onderwijs. Bij ons op school komt niets meer binnen dat niet congruent is met ons Verdi-systeem. Verdiepend leren is zowel de motor als de kapstok. Het brengt samenhang in alles wat we aanbieden.”
Binnen de zeven Verdi-scholen vormen enthousiaste leraren van verschillende teams kopgroepen. Samen pionieren ze, wisselen ze ervaringen uit en bedenken ze hoe je verdiepend leren in de praktijk kunt brengen. “Alles hoeft niet ineens op zijn kop”, aldus Cindy. “Starten kan ook met één project waaraan je één competentie – een van de zes C’s – koppelt. Denk aan de tafel van vier, gecombineerd met coöperatie. Op een gegeven moment is verdiepend leren niet meer wat je doet, maar wat je bént.”
”“Verdiepend leren is zowel de motor als de kapstok. Het brengt samenhang in alles wat we aanbieden.”
“Dit gun je elk kind”
Het is prima dat de ene leerkracht het ene idee na het andere heeft, terwijl een andere collega liever de kat uit de boom kijkt. Zolang iedereen maar aangehaakt blijft. Cindy: “Ons moreel kompas houden we steeds in het oog; is iedereen er nog bij? Verdiepend leren vraagt namelijk dat je als team buiten de gebaande paden treedt. Het betreft niet alleen de leerlingen, je moet ook als team de rit aangaan. Het is een investering die je doet, maar die is de moeite meer dan waard. Daarbij staan we er niet alleen voor. Kim en Kimberly, adviseurs van Onderwijs Maak Je Samen, helpen met raad en daad. Daarnaast vormen we verschillende leerpartnerschappen, met andere Verdi-scholen en ook binnen het landelijk netwerk van OMJS. Bij dit soort uitdagende vraagstukken heb je elkaar echt nodig. Het is geen kunstje dat je aanleert, het is een way of living. Dit onderwijs is veel meer dan een curriculum, het gaat over competentiegroei en mens zijn. Je gunt het elk kind!”
Het zijn ook de voortrekkers, de kopgroepleden, die deze dag hebben voorbereid. Leraren vormen na een speeddatesessie in gemengde groepen enthousiast samen teams om op verdiepend leren-wijze ideeën voor de Kinderboekenweek uit te werken. Vanachter een groot vel papier klinkt het: “Wat ik het liefste zou bereiken? Dat er ook leerpartnerschappen ontstaan tussen leerlingen van verschillende scholen. Dat ze elkaar gaan spreken en overleggen, digitaal bijvoorbeeld.” Cindy hoort het en zegt: “Dit eigenaarschap van leerkrachten is belangrijk, dat ze zelf kijken hoe ze het aanpakken en inkleden. Het gedachtegoed dragen we allemaal samen, dat gevoel is hier bijna tastbaar. Ik hoop op veel vonkjes die hier vandaag ontstaan en gaan ontaarden in een vuur.”
Sjors is leraar van groep 7/8 op Eerderwijs en omschrijft verdiepend leren als ‘de ruimte en mogelijkheid pakken om je onderwijs boeiender, interessanter en gerichter te maken, zowel in kennisopbouw als in competentieontwikkeling’. Hij legt uit: “Het gedachtegoed van Verdi maakt dat ik meer opensta, dat ik me bewuster ben van wat ik doe. Een spellingles is prima, maar wordt zoveel meer als je die aankleedt met aandacht voor maar wordt zoveel meer als je die aankleedt met aandacht voor de zes C’s, waardoor kinderen spellen met óók aandacht voor bijvoorbeeld samenwerken of communiceren.”
Een goed mens voor jezelf en de ander
Riemke is leraar van groep 1/2. Ook met kleuters kun je prima verdiepend leren. Ze gebruikt picto’s voor de dagplanning en verbindt daar ook competenties aan. “Communiceren vertaal ik bijvoorbeeld naar elkaar aankijken als je tegen elkaar praat. Ik gebruik dan een praatplaat en zeg erbij: ‘Vertel elkaar maar wat je ziet en kijk naar de ander terwijl je dit doet.’ Ik maak dan foto’s en vraag later bij die foto’s: ‘Hoe zie je wat er hier gebeurt?’ En dan zeggen leerlingen dingen als: ‘Juf, ze houden elkaar vast terwijl ze met elkaar praten.’” Soms levert dat ook heel grappige momenten op. Kijk, het woord ‘competenties’ zegt kinderen niet zoveel, maar als ik er context bij geef en zeg (ze maakt een groots gebaar met twee armen): ‘Als je dit állemaal kunt en gebruikt, ben je een goed mens voor jezelf en voor de ander’, dan snappen ze dat.”
Collega Rientje vertelt dat ze competentiedoelen altijd aan de voorkant al koppelt aan haar lessen. “Ik maak leerlingen bewust door te zeggen dat we lange klanken gaan leren én daarbij gaan kijken naar communicatie. Of we kijken samen het Jeugdjournaal. Op verschillende punten pauzeer ik de uitzending en vraag welke C ze daaraan kunnen koppelen.” Rientje is als kopgroeper heel enthousiast over verdiepend leren. “Maar we zijn er echt nog niet, er is nog zoveel te leren. We zoeken elkaar als kopgroepers verschillende keren per jaar op. In netwerkbijeenkomsten ontdekken we bijvoorbeeld hoe we samen de inhoud van ons onderwijs steeds krachtiger kunnen maken.”
Dan worden de leraren weggeroepen voor een volgend onderdeel in deze heerlijk volle inspiratiedag. Onderwijsadviseur Kim overziet alles met een grote glimlach. “Het enthousiasme dat je hier ziet, komt echt uit de scholen zelf, het is nooit top-down opgelegd. Wij helpen vanuit OMJS onder andere met scholingsbijeenkomsten, procesbegeleiding, praktische ondersteuning en het helpen vormen van leernetwerken. Geweldig om te zien hoe het gedachtegoed in enkele jaren door deze zeven scholen al zó is opgenomen!”
Aan het woord waren
Cindy van Impelen
Schoolleider, kindcentrum Eerderwijs in Eerde
Sjord Doreleijers
Leraar groep 7/8, kindcentrum Eerderwijs in Eerde en kopgroeper
Riemke Huijbers-Jentink
Leraar van groep 1, Bassischool Edith Stein in Zijtaart en kopgroeper
Rientje Beekmans
Leraar groep 6, basisschool De Empel in Erp en kopgroeper
Kimberly Pijnenburg
Onderwijsadviseur OMJS
Kim Gerats
Onderwijsadviseur OMJS
Verdiepend Leren Dag in beeld
Onderwijsadviseur Kim bracht de Verdiepend Leren Dag in beeld. Bekijk de video.
