Samen bouwen aan cultuur

Een zoektocht naar cultuur

De aanleiding was helder: de school wilde de visie versterken én werken aan teamcultuur. “We hadden net een visietraject afgerond en cultuur was een belangrijk verbeterpunt”, vertelt Christel. “Met de TMA-teamanalyse konden we daar handen en voeten aan geven. Het mooie was dat ieder teamlid niet alleen een rapport kreeg, maar ook een individueel gesprek. Daarmee voelde iedereen zich gezien.” 

Voor Lucille begon het traject vanuit de praktijk. “Ik coachte een leerkracht met behulp van TMA en hij was zo enthousiast dat hij zei: dit moet eigenlijk iedereen meemaken. Uiteindelijk zag de directeur de kans om dit breder in te zetten om ook cultuurvraagstukken aan te pakken.” 

Vertrouwen als sleutel 

Zowel Christel als Lucille benadrukken dat veiligheid een randvoorwaarde is. “Je legt gedrag en drijfveren bloot”, zegt Christel. “Dan moet er vertrouwen zijn in elkaar én in de begeleider. Gelukkig was dat er en daardoor stelden zelfs de meest kritische collega’s zich open. Iedereen noemde de gesprekken waardevol.” 

Lucille vult aan: “Het instrument is eigenlijk bedoeld om talenten zichtbaar te maken, maar het kan ook verklaren waar spanningen vandaan komen. Bijvoorbeeld waarom sommige mensen altijd vooroplopen en anderen zich juist terugtrekken. Dat geeft begrip én ruimte om daarover in gesprek te gaan.” 

Het team in de spiegel 

De kracht van de teamanalyse werd al snel zichtbaar. “In de uitkomsten zag je direct wie liever de luwte opzoekt en wie juist confronterend is”, vertelt Lucille. “In een grote groep bleven sommigen stil, maar in een kleinere setting bloeiden ze juist op.” 

Christel zag hoe dit inzicht haar hielp in leiderschap: “Ik snap nu beter waarom processen soms stroef lopen. En ik weet wie ik meer podium kan geven. Het maakt gedrag verklaarbaar en dat geeft mij handvatten om soms bewuster te sturen.” 

Van inzicht naar actie 

Maar inzichten zijn pas waardevol als ze ook leiden tot verandering. Het team koppelde de resultaten aan eerder vastgestelde kernwaarden, waaronder veiligheid. “De volgende stap is: welk gedrag hoort daarbij en hoe spreken we elkaar daarop aan?” legt Christel uit. “Dat gaat soms schuren, maar juist daar zit de groei.” 

Lucille: “Het gaat niet om mensen veranderen, maar om bewustwording. Je leert de kracht van het team kennen, maar ook de valkuilen. Dat helpt bij het verdelen van rollen, het samenstellen van werkgroepen of het voeren van gesprekken. Zo benut je talenten optimaal.” 

Leiderschap in een nieuw licht 

Het traject hield ook Christel zelf een spiegel voor. Lachend: “Collega’s zagen mij altijd als procesgericht. Dat ben ik ook, maar de TMA liet zien dat ik juist óók heel doelgericht ben. Dat verraste sommigen en leidde tot nieuwe gesprekken. Mooi dat je ook zelf open en kwetsbaar kunt zijn in dit proces.” 

Geen trucje, maar maatwerk 

Beiden zijn het erover eens: de TMA is geen trucje. “Het is een middel dat je heel gericht inzet, afhankelijk van de fase waarin je team zit”, zegt Christel. Lucille sluit af: “Het bijzondere is dat je niet alleen naar inhoud kijkt, maar ook naar talenten en gedrag. Dat maakt de samenwerking rijker én duurzamer.”  

De ervaring van Christel en Lucille laat zien dat cultuur en professionele groei hand in hand gaan. Door de mens achter de professional centraal te stellen, wordt samenwerken meer dan afstemmen over taken. Het wordt bouwen aan vertrouwen, inzicht in gedrag en benutten van gezamenlijke kracht.